Zeytinyağını Nasıl Puanlıyoruz?
Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) duyusal analiz yöntemini ve Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı Tebliği'ndeki sınıf eşiklerini esas alan değerlendirme sürecimiz.
Numune Kabul & Kodlama
Üretici tarafından getirilen yağ numuneleri tarafsız bir sekreterya tarafından teslim alınır. Yağın sahibi, markası ve yöresi gizlenerek 3 haneli rastgele bir kod (örneğin #NUM-003) verilir.
Koyu Mavi Kadeh & ~28 °C
Zeytinyağının rengi (yeşil veya altın sarısı) kalitesini belirlemez. Panelistlerin renkten etkilenmemesi için standart koyu mavi kobalt kadehler kullanılır. Yağ, uçucu aromaların açığa çıkması için tam 28 °C'ye ısıtılır.
0–10 Duyusal Profil Fişi
Her panelist bağımsız kabinlerde yağı koklar ve ağzına alarak “strippaggio” (hava çekme) yapar. Meyvemsilik, acılık, yakıcılık ve varsa kusurları (küf, tortu, sirkemsi, metalik) 0–10 cetvelinde milimetrik olarak işaretler.
Medyan Hesabı ve Sınıf
Panelist puanlarının ortalaması değil, aşırı uç sapmaları filtreleyen istatistiki medyanı alınır. Kusur medyanı sıfır ise yağ doğrudan “Natürel Sızma” olarak tescillenir.
Zeytinyağı Sınıflandırma ve Kabul Tablosu
Bir zeytinyağının “Natürel Sızma” olabilmesi için hem kimyasal hem de duyusal şartları aynı anda sağlaması yasal zorunluluktur.
| SINIF | KUSUR MEDYANI (Md) | MEYVEMSİLİK (Mf) | SERBEST ASİTLİK (%) | KULLANIM AMACI |
|---|---|---|---|---|
| Natürel sızma | 0.0 | > 0.0 | ≤ %0,80 | Çiğ tüketim, kahvaltı, gurme salata |
| Natürel birinci | ≤ 3.5 | > 0.0 | ≤ %2,00 | Sıcak yemekler, zeytinyağlı tencere yemekleri |
| Ham zeytinyağı (Lampant) | > 3.5 | — | > %2,00 | Doğrudan tüketime uygun değildir (Rafinajlık) |